Ik moest even een traantje wegpinken.
Het is altijd een van de leukste momenten in de dierentuin: de chimpansees mogen 's morgens naar buiten. Op YouTube staat nu een video van zo'n vreugdevol en ontroerend moment. Niet alleen omdat dieren leuk zijn om naar te kijken, maar ook omdat deze apen dertig jaar lang niet buiten waren geweest.

De 38 apen woonden in een laboratorium in Oostenrijk. Daar werden de apen geïnjecteerd met het hiv-virus voor de ontwikkeling van een vaccin tegen aids. De dieren zaten in kleine kooien, aangesloten aan medische apparatuur en volgepompt met allerlei chemicaliën. Het was een dertig jaar durende martelgang en dieronterend bestaan.

Sommige apen werden geboren in het laboratorium, maar de meeste werden als baby's gevangen in Afrika en naar Europa gevlogen. De moeders van de aapjes werden tijdens de jacht meestal afgeschoten.

Het onderzoek was een grote mislukking omdat de apen, ondanks dat ze voor 99 procent dezelfde genen hebben als mensen, nooit aids kregen nadat ze waren geinjecteerd. Wel zijn ze de rest van hun leven hiv-positief. Chimpansees kunnen wel 60 jaar oud worden.

Het onderzoekslab werd enkele jaren geleden overgenomen door de Amerikaanse megafarmaceut Baxter, die het programma van de apen onmiddellijk stopte. Sterker nog, de directie van de Amerikanen besloot de apen voor de rest van hun leven een waardig bestaan te geven .

Maar terwijl het verblijf van de apen werd gebouwd, ging het park waar ze naar zouden verhuizen failliet. Nu, zeven jaar later, is het verblijf vlakbij Wenen eindelijk af. Het heeft drie miljoen euro gekost maar dat maakt de bouwer Micheal Aufhauser niets uit. Nu hebben de apen eindelijk een waardig bestaan zegt de opzichter van Susi, Clyde, Moritz en de vijfendertig andere chimps.